Kimse Kimsenin Annesi Olmak İçin Evlenmez

Pencereden ışık alan mutfak tezgâhında bulaşık sepeti ve ev eşyaları

Seans odasında çok sık duyduğum bir cümle var. Her şeyi ben düşünüyorum. Bu cümlenin ardından genellikle çocuğun aşı gününün, faturanın son ödeme tarihinin, buzdolabında azalan sütün, kayınvalidenin doğum gününün ve yaz tatili için ne zaman izin alınacağının sıralandığı uzun bir liste geliyor. Bunu anlatan kadının sesi çoğu zaman yorgun çıkıyor ve öfke de o yorgunluğun altında bir yerde sessizce bekliyor. Karşısındaki adam ise genellikle şaşırıyor ve neredeyse her seferinde aynı cümleyi kuruyor. Söyleseydin yapardım.

Odadaki asıl mesele de tam o anda görünür hâle geliyor. Çünkü her şeyi tek tek söylemek zorunda kalmak insanı ayrıca yoruyor. Hatırlatmak, takip etmek, eksik kalanı fark etmek ve yapılmayanı yeniden dile getirmek, bir zihnin sürekli açık duran sekmelerine benziyor. Pek çok evde bu sekmeler yalnızca bir kişinin kafasında açık kalıyor.

Görünmeyen iş

Ev işlerinin tuhaf bir özelliği var. Yapıldığında kimse fark etmiyor, yapılmadığında ise herkes fark ediyor. Temiz çarşaflar, dolu bir kiler ya da zamanında alınmış bir randevu sessizce yerinde duruyor ve onları oraya koyan emek görünmez kalıyor.

Bu görünmez iş yıllarca aynı omuzlarda taşındığında ilişkide yavaş yavaş bir rol değişimi yaşanıyor. Kadın eş olmaktan çıkıp evin yöneticisine dönüşüyor. Yöneticilik dışarıdan güçlü bir yer gibi görünse de içeriden bakıldığında insanı oldukça yalnız bırakıyor. Her şey kontrol altında duruyor ama o kontrolü sağlayan kişiye kimsenin bakmadığı hissi giderek büyüyor.

Arzu nereye kaybolur

Burada biraz daha derine inmek istiyorum. Bir ilişkide taraflardan biri sürekli bakım veren, diğeri de sürekli bakım alan konuma yerleştiğinde aradaki bağın dokusu değişmeye başlıyor. Kadın farkında olmadan anne rolüne, adam da çocuk rolüne kayıyor. Aralarındaki sevgi ve şefkat sürse de arzunun bu ilişkide kendine yer bulması giderek zorlaşıyor.

Sonra pek çok çiftin tanıdığı bir sahne yaşanıyor. Adam bir akşam yakınlık istiyor, kadın ise geri çekiliyor. Adam reddedildiğini düşünüp kırılıyor, belki de öfkeleniyor. Oysa bu geri çekilme o akşam başlamıyor. Çok daha önce, bütün yükün tek başına taşındığı günlerde başlamış oluyor. Beden, zihnin uzun süredir taşıdığı yalnızlığı hatırlıyor ve ona göre davranıyor.

O zaman sana ne ihtiyacım var

Operasyonel yükün yanına duygusal bir uzaklık da eklendiğinde kadının içinde şöyle bir cümle belirmeye başlıyor. Zaten her şeyi ben yapıyorum, konuşamıyoruz da, o zaman sana ne ihtiyacım var?

Bu cümle dışarıdan bir tehdit gibi duyulabilir. Ben onu daha çok bir yas cümlesi olarak duyuyorum. Uzun süre karşılık bulmayan bir ihtiyaç, bir noktadan sonra hissedilmemeye başlıyor ve bu, insanın kendini korumasının bir yolu oluyor. Beklemek acı verdiği için kişi beklemekten vazgeçiyor. Dışarıdan soğuma gibi görünen şeyin altında da çoğu zaman uzun bir hayal kırıklığı yatıyor.

Kendi evinde yardım etmek

Görev ve sorumluluk dili ilişkiye girdiğinde orada bir şeylerin çoktan kırılmış olduğunu düşünüyorum. Kimin ne yapacağı, kimin neyi unuttuğu ya da bu hafta sıranın kimde olduğu üzerine yapılan konuşmalar bir iş yeri toplantısını andırıyor ve iki insanı birbirine yaklaştırmıyor.

Evdeki işler için yardım etmek ifadesini de sıkça kullanıyoruz. Kulağa nazik gelse de bu ifadenin içinde bir mesafe saklı duruyor. Oysa insan kendi evine yardım etmez, o evde birlikte yaşar. Yakın bir ilişkide biri yorgun döndüğünde diğeri bunu çoğu zaman söylenmeden fark eder ve bulaşığın kimde olduğu sorusu da sorulmadan bir yerde karşılığını bulur.

Görülmek

Sağlıklı bir ilişkiyi zihnimde üç katman olarak düşünüyorum. Bu katmanlar birbirinden ayrı durmuyor ve biri aksadığında diğerleri de bundan etkileniyor.

Gündelik işlerde paylaşım, yalnızca söyleneni yapmakla sınırlı kalmıyor. Düşünme yükünün de bölüşülmesi gerekiyor. Bir işi planlamak, takip etmek ve tamamlamak baştan sona bir kişiye ait olduğunda diğerinin zihni gerçekten rahatlıyor. Ben hallederim deyip yeniden hatırlatılmayı beklemek ise yükü yalnızca görünüşte devralmak anlamına geliyor. Bu yüzden fark etmek, sormadan görmek ve eksik olanı kendiliğinden tamamlamak, bana göre ilişkideki en sessiz sevgi biçimlerinden birini oluşturuyor.

Duygusal yakınlık ise merakla başlıyor. Birinin gününü sorup cevabını gerçekten dinlemek, onun iç dünyasında neler olup bittiğini bilmek ve endişelerine yer açmak bu merakın parçaları. Bir kırgınlık dile getirildiğinde hemen savunmaya geçmek yerine önce anlamaya çalışmak da öyle. İnsan sevildiğini en çok anlaşıldığını hissettiğinde hissediyor.

Bedende de benzer bir şey oluyor. Dokunuşun her zaman bir yere varması gerekmiyor. Mutfakta geçerken omza konan bir el, sabah kahvesinde yan yana durmak ya da akşam televizyon karşısında ayakların birbirine değmesi gün boyunca ince bir bağ örüyor. Cinsellik de çoğu zaman bu bağın devamı olarak geliyor. Arzu, kendini görülmüş ve yükü paylaşılmış hisseden bir bedende yeniden canlanabiliyor.

İçimizde taşıdığımız evler

Pek çok erkek, annesinin her şeyi tek başına yaptığı bir evde büyüdü. Babanın eve gelip sofraya oturduğu ve eksik olan her şeyin bir şekilde tamamlandığı bir düzen ona olağan göründü. Bunu bir suçlama sebebi olarak görmüyorum, daha çok üzerine düşünülmesi gereken bir miras olarak görüyorum. Çocukken içinde yaşadığımız ev, yetişkin olduğumuzda kurduğumuz evin içinde yaşamaya devam ediyor ve onu fark etmek, başka türlü yaşamanın da ilk adımı oluyor.

Kadınların tarafında da benzer bir miras görüyorum. Uzun süre her şeyi tek başına taşıyan biri bazen bırakmakta da zorlanabiliyor. Ya doğru yapılmazsa diye düşünmek, kontrolü elden çıkarmanın kaygısını da beraberinde getiriyor. Yükün paylaşılması biraz da başkasının yöntemine alan açabilmekten geçiyor.

Son söz

İlişki bir kurum gibi işletildiğinde içindeki canlılık yavaş yavaş sönüyor. İki insanın birbirini fark ettiği, birbirinin yükünü gördüğü ve birbirine merakla baktığı bir yer olarak kaldığında ise yıllar geçse de nefes almaya devam ediyor.

Belki de ilişkideki en sessiz sevgi biçimi, karşıdakini sormadan görebilmektir. Eksik olanı kimse söylemeden fark edebilmek ve gün bittiğinde karşıdaki yüze gerçekten bakabilmek de bu sevginin bir parçası oluyor.

Benzer Gönderiler